امروز یک ایمیل از یک دانشجوی ترم سوم پزشکی دریافت کردم که به شرح زیر علاقه خود به انجام پژوهش را ابراز کرده و خواستار راهنمایی شد.

متن نامه ایشان به شرح زیراست:

salam. omidavram khob o khosh bashid. aval khodamo moarefi mikonam, man daneshjoye pezeshki  terme 3 hasam va kheyli ham be reshtam alaghe daram az hala ham tamame talasham baraye gozarondane doreye pez. omomie va bad ham be omide khoda takhasos hastesh. kheyli delam mikhad betonam maghale daneshjoei erae bedam ama motoasefane tahala be har kodom az asatid ke goftam ba tamaskhor javab dade ke aval emtehana in termo begzaron maghale pishkeshet !!! mikhasam komakam konid ke aval ravashe tahghigh o maghale nevisi ra yad begiram bad ham be omide khoda betonam maghale erae bedam va be kheyliha sabet konam ke dars khondan ektefa kardan be ye jozveye 50 safhei nis. pishapish az rahnamaiton mamnonam. khoda negah dar.

پاسخ من:

اینکه علاقمند به پژوهش و نگارش مقاله هستید موضوع ارزشمندی است که امیدوارم فشردگی درسها باعث تضعیف این علاقه در شما نشود.

متاسفانه سیستم آموزشی داخل ایران بر مبنای پژوهش استوار نیست. و البته از پزشکان بیشتر از آنکه توقع داشته باشد که یک پژوهشگر علم پزشکی و بهداشت باشند توقع دارد که یک پزشک حرفه ای با مهارت باشند که البته درجای خود لازم است ولی کافی نیست.

احتمالا اساتید دانشگاهی شما می توانستند به زبانی دیگر و نه آنگونه که باعث احساس تمسخر درشما گردد ، بعضی واقعیتها را منتقل کنند.

البته برای شروع یک پژوهش آکادمیک لازم است که ابتدا در دوره های روش تحقیق شرکت کنید و شما با علاقه ای که دارید می توانید موفق باشید.

در هر دانشگاه معمولا یک کمیته هست به اسم کمیته تحقیقات دانشجویی. این کمیته کارش این است که دانشجویانی مثل شما را شناسایی می کند و یا خودتان میتوانید به آنها مراجعه کنید و راهکارهای پژوهش را به شما ارائه می دهند. در این کمیته ها معمولا کارگاه های روش تحقیق برگزار می شود ویژه دانشجویان و شما می توانید در این کارگاه ها ثبت نام کنید و با اصول اولیه روش تحقیق آشنا بشوید و خودتان را به لوازم اولیه انجام پژوهش مسلح کنید. در این مسیر شما حتما با دانشجویان دیگری که از شما جلوتر هستند و درحال اجرای طرح های پژوهشی هستند آشنا خواهید شد و می توانید برای همکاری با طرح های آنها وارد مذاکره شوید تا به تجربه شما به عنوان یک همکار پژوهشی اضافه شود.

بعد از اینکه درچند طرح بصورت همکار پژوهشی یا دستیار پژوهشگر شرکت کردید بصورت عملی نکاتی را فرا می گیرید که در آینده برای شما بسیار ارزشمند خواهد بود. همکاری خودتان بااین طرح ها را منوط به دریافت وجه و پول نکنید و فقط با هدف کسب تجربه وارد این کار بشوید.

این مراحل را که ذکر کردم یعنی شرکت در برنامه های آموزش روش تحقیق و کارگاه های عملی و شرکت در فعالیتهای پژوهشی دانشجویان ارشد نسبت به خودتان بعنوان دستیار ایشان در طی یک دوره دو ساله شما را به مرحله ای می رساند که خود را به ابزار پژوهش تا حدودی مسلح کرده باشید و همزمان با دروس پایه و دوره فیزیوپاتولوژی رشته پزشکی هم آشنا شده اید و دید بهتری به جایگاه علم پزشکی و پژوهش های قابل اجرا پیدا خواهید کرد.

در آن زمان و تقریبا در اواسط دوره بالینی ( استاجری ) می توانید با نظر استاد راهنمایی که برای پایان نامه دوره دکترای پزشکی خود انتخاب می کنید یک طرح پژوهشی کلاسیک را طراحی و اجرا کنید و انشاء الله بعنوان پایان نامه تحصیلی آن را منتشر و از درون آن نیز مقالاتی تهیه کنید. ضمن اینکه در دوره بالینی می توانید از شرکت در کارگاه های نگارش آکادمیک و مقاله نویسی نیز بهره ببرید تا با اصول نگارش علمی آشنا شوید.

این  بهترین راه عملی برای دانشجویانی نظیر شما است که علاقه مند هستند علاوه بر یک پزشک حرفه ای، به تقویت وجه دیگری از شخصیت کاری و علمی خود که نگاه حل المسئله گرانه و پژوهش گرانه به مشکلات بهداشتی و درمانی است نیز بپردازند.

در وب سایتم قبلا مطالبی در زمینه روش تحقیق، نگارش آکادمیک ومقاله نویسی منتشر کرده ام که می توانید از این نکات نیز در آینده استفاده کنید و در صورتی که نیاز به استفاده از مشاوره من بصورت مستقیم داشته باشید می توانید با هماهنگی با استاد راهنمای پایان نامه دانشجویی تان ، و درصورتی که فرصت همکاری داشته باشم از مشاوره اینجانب تحت عنوان استادمشاور درزمینه روش تحقیق و آمار استفاده کنید.

امیدوارم این مختصر نگاشته من ایده های خوبی به شما ارائه کرده باشد.

موفق باشید.

دکتر مهرداد جلالیان

12 دسامبر 2009 ( 20 آذرماه 1388)